Waarom maakt AI fouten? Over hallucinaties
Een AI-assistent geeft vaak vlot en zelfverzekerd antwoord. Toch kan dat antwoord onjuist zijn, of zelfs volledig verzonnen. Dat noemen we hallucineren. Waarom gebeurt dat, en wat kun je eraan doen?
Wat is een hallucinatie?
Een hallucinatie is een antwoord dat klinkt als een feit, maar niet klopt. Voorbeelden: een verzonnen bron, een onjuist jaartal, een niet-bestaande wetsbepaling of een citaat dat iemand nooit heeft gezegd.
Waarom gebeurt het?
- Het model voorspelt taal, geen waarheid. Het kiest een waarschijnlijk vervolg. Een plausibel klinkend antwoord kan dus onjuist zijn.
- Ontbrekende informatie. Als het model iets niet weet, vult het soms toch een antwoord in in plaats van aan te geven dat het het niet weet.
- Verouderde kennis. De training stopt op een bepaald moment; recente ontwikkelingen kent het model niet vanzelf.
- Onduidelijke opdracht. Een vage vraag geeft het model veel ruimte om aannames te doen.
Waar zie je het vaak?
Let extra op bij namen, cijfers, data, citaten, bronvermeldingen, juridische en medische informatie en alles wat heel specifiek of recent is. Ook samenvattingen kunnen details weglaten of iets net anders weergeven dan de bron.
Zo verklein je de kans op fouten
- Geef zelf de bron mee (bijvoorbeeld een document) en vraag het model zich daartoe te beperken.
- Vraag het model om aan te geven wat onzeker is of wat het niet weet.
- Vraag om bronnen, en controleer of die bestaan en kloppen.
- Stel een specifieke vraag in plaats van een brede.
- Controleer belangrijke uitkomsten altijd zelf. Gebruik daarvoor de checklist voor AI-antwoorden.
Veelgestelde vragen
Kun je hallucinaties helemaal voorkomen?
Nee. Je kunt de kans verkleinen met een duidelijke opdracht en een betrouwbare bron, maar controle blijft nodig.
Zijn nieuwere modellen betrouwbaarder?
Nieuwere modellen maken vaak minder fouten, maar ook zij kunnen onjuiste antwoorden geven. Blijf dus controleren.
Meer uit de kennisbank
- Wat is AI? Kunstmatige intelligentie in gewone taal
- Wat is generatieve AI?
- Hoe werkt een taalmodel (LLM)?